PRŠUT Delicija koju je teško nadmašiti
![[object Object]](https://api.hedonistmagazine.net/storage/images/2026/01/80815a5b-1b2e-4a9e-a87a-f353c86ccf1b.webp)
Najtraženija domaća mesna delicija je pršut. Tajna ovog gastronomskog specijaliteta je u bogatoj aromi, intenzivnoj boji i čvršćoj ali i sočnoj, lagano slanoj teksturi. Jedan je od nezaobilaznih amblema tradicionalne hercegovačke trpeze. Hercegovački pršut je nastao sušenjem svinjske butke na dimu i buri. Zbog svog specifičnog ukusa i neobičnog načina dobijanja smatra se jednim od najoriginalnijih proizvoda hercegovačke kuhinje, a samim tim je postao nezaobilazan dio turističke i ugostiteljske ponude.
Po originalnoj recepturi priprema se od davnina u svim selima Hercegovine, sa jedinstvenom mikroklimom, koja u sebi objedinjuje burom doneseni planinski vazduh, obogaćen ugodnim i laganim mirisima i sastojcima ljekovitog bilja Hercegovine, i slani morski vazduh Jadranskog mora.
Konzervacija svinjskog buta vrši se blagim dimljenjem i sušenjem u specifičnim klimatskim uslovima čestih izmjena bure i juga, te polaganim zrenjem. Za spontano pretvaranje svinjskog buta u jedinstveni hercegovački pršut potrebno je, zavisno od veličine, i više od godinu dana.
Zreli hercegovački pršut odlikuje se karakterističnim ukusima, intenzivnom aromom fermentovanog blago-dimljenog mesa i umjerenom slanošću. Sušenje treba trajati barem 12 mjeseci, a smatra se da najbolji kvalitet pokazuje pršut sušeni oko dvije godine.
Prostorija u kojoj se suši pršut naziva se najčešće dimnjarica ili vatrenjača. U njoj se dime i isušuju pršuti, kobasice i ostalo meso. To je prazna prostorija, ne puno velika, koja obavezno ima prozore kako bi se omogućilo ovdašnjem vjetru tipičnom za hercegovačke krajeve da radi svoj posao zrenja i sušenja.
Sušenje treba trajati barem 12 mjeseci, a smatra se da najbolji kvalitet pokazuje pršut sušeni oko dvije godine.
Pršut treba rezati isključivo nožem, a ne mašinom, kako bi mu se sačuvao ukus. Idealno narezani pršut debeo je između 1 i 1,5 mm i poželjno je da se održe što duži komad.
Pršut se obično servira uz neki od tradicionalnih vrsta sireva, masline i toplu pogaču. Posebno je cijenjen domaćin koji uz pršut posluži i kvalitetni hercegovački vranac, rjeđe žilavku – jer je vranac bolje „sljubljen“ sa suvim mesom. U Hercegovini se pršut servira kao neizbježan delikates na gotovo svim prazničnim trpezama kao dio predjela, ali često je i glavna poslastica.
- Piše: VESNA MIJATOVIĆ/HEDONIST
- Tekst je objavljen u magazinu HEDONIST, broj 01
